KALENDARIUM DZIEJÓW NAMYSŁOWA
DO 1945 ROKU

 

Pieczęć sekretna Namysłowa z XIV wieku.

 

W OKRESIE ŚREDNIOWIECZA ok. 1040-1526

ok. 1040  

Niektórzy autorzy, przede wszystkim niemieccy, podają ten rok jako pierwszą wzmiankę o Namysłowie. Datę tę należy traktować raczej w kategoriach legendarnych.

1205, 1213, 1226  

Siegismund Justus Ehrhardt w pracy pt. "Presbyterologie des Evangelischen Schlesien" (t. I, Liegnitz 1780, s. 293) wspomina o dokumentach, w których figuruje Jan z Namysłowa, proboszcz kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu. Ponieważ wspomniane dyplomy pod żadną postacią nie zachowały się do naszych czasów, trudno daty te uznać za pewne wzmianki o Namysłowie.

1206  

Pierwszy dokument, w którym wspomina się o Namysłowie. Niestety, zarówno w historiografii polskiej, jak i niemieckiej akt ten został uznany za falsyfikat wystawiony prawdopodobnie w końcu XIII lub na początku XIV w.

19 VI 1233  

Pierwsza historycznie pewna wzmianka o Namysłowie.

ok. 1240-1249

 

Prawdopodobna data lokacji miasta na prawie niemieckim. Na podstawie dostępnego materiału źródłowego nie można również wykluczyć lokacji miasta dopiero w latach sześćdziesiątych lub siedemdziesiątych XIII w.

14 III 1249

 

Po raz pierwszy Namysłów został określony terminem "civitas", co można tłumaczyć jako miasto lokowane na prawie niemieckim.

1248-1294  

Miasto wchodziło w skład księstwa wrocławskiego.

17 VI 1278

 

Wzmianka o pierwszym nauczycielu namysłowskim (magister Johannes eruditor pueorum).

23 VII 1278  

Pierwsza wzmianka o funkcjonowaniu w Namysłowie wójta dziedzicznego (urzędnik sprawujący w imieniu księcia władzę w mieście). W tym czasie istniały już w Namysłowie następujące budynki użyteczności publicznej: dwa młyny (staromiejski i miejski), łaźnia, rzeźnia i 18 ławek (kramów) chlebowych i mięsnych.

ok. 1285

 

Założenie klasztoru franciszkanów i wzniesienie kościoła (obecnie kościół pw. św.św. Franciszka z Asyżu i Piotra z Alkantary). Pierwotnie konwent franciszkanów namysłowskich występował w źródłach pw. Najświętszej Marii Panny.

1287

 

W Namysłowie funkcjonowały już dwie parafie: staromiejska i miejska.

1 II 1295  

Pojawienie się innej nazwy lokowanego już Namysłowa - Freistadt (Frigenstat), czyli wolne miasto.

23 VI 1290

 

Książę wrocławski, Henryk IV Probus, zapisał w testamencie miasto wraz z jego okręgiem swojej żonie Matyldzie jako oprawę wdowią. Prawdopodobnie nie objęła ona tych ziem, albowiem wkrótce po śmierci męża wyjechała do Marchii Brandenburskiej, gdzie zmarła zapewne przed 1 IV 1298.

1294-1309  

Namysłów należał do księstwa głogowskiego.

1294-1323

 

Prawdopodobnie w tym okresie istniała już w mieście książęca mennica.

29 II 1312  

Pierwsza wzmianka o istnieniu zamku (wcześniejszych przekazów z lat 1288 i 1294 nie można uznać za całkowicie wiarygodne).

30 IV 1321

 

Najwcześniejszy dokument świadczący o osiedleniu się ludności żydowskiej w mieście. Z tego samego dyplomu dowiadujemy się również o funkcjonowaniu w Namysłowie książęcej słodowni.

1312/1313-1323  

Miasto pełniło funkcję stolicy samodzielnego księstwa namysłowskiego. W tym czasie księciem namysłowskim był Konrad I (w latach 1320/1321-1366* książę oleśnicki).

29 VIII 1323

 

Wzmianka o kasztelanie namysłowskim, który z ramienia księcia sprawował władzę nad zamkiem i okręgiem (kasztelanią).

14 XII 1333

 

Pierwsza wiadomość o funkcjonowaniu cechów rzemieślniczych w Namysłowie. Ten sam dokument wspomina również o moście trędowatych, co pozwala sądzić, że w jego pobliżu wzniesiono schronisko dla tych chorych, które ze zrozumiałych względów musiało znaleźć się poza murami miasta.

1323-1341  

Namysłów wchodził w skład księstwa brzesko-legnickiego.

9 V 1329  

Miasto stało się lennem czeskim.

ok. 1340-21 I 1341

 

Książę Bolesław III brzesko-legnicki zastawił Namysłów księciu cieszyńskiemu, Kazimierzowi I.

29 IV 1341

 

Wystawienie pierwszego dokumentu, w którym pojawia się pięciu rajców namysłowskich (Cunad Gadinus, Gobelo Steyncoph, Mikołaj Heubet, Hanco z Rychnowa i Piotr Runge). Prawdopodobnie rada miejska w Namysłowie funkcjonowała już wcześniej. Po raz pierwszy wspomina o niej sfałszowany dokument z 2 X 1270 r. Wzmiankę o radzie miejskiej znajdujemy również w akcie z 14 XII 1333 r. Być może ukształtowała się ona niedługo po lokacji miasta.

30 IX 1341-1348?  

Książę Bolesław III zastawił miasto królowi polskiemu, Kazimierzowi III Wielkiemu (1333-1370).

1348  

Według miejscowej historiografi (Jan Froben) książęta Ludwik I i Wacław I, synowie Bolesława III, zawarli umowę z królem czeskim i niemieckim (1346-1378), Karolem IV (koronowany na cesarza w 1355 r.), w sprawie sprzedaży Namysłowa za 3 tys. kop groszy praskich.

22 XI 1348 Przedstawiciele Karola IV i Kazimierza Wielkiego podpisali w Namysłowie pokój, który zakończył trwającą od 1345 r. wojnę polsko-czeską o Śląsk.
1350   Pierwsza wzmianka o burmistrzu namysłowskim. Funkcję tę pełnił wówczas Stefan Kühn.

1350?, 1359, 1364, 1369, 1374

 

Cesarz Karol IV odwiedzał Namysłów.

1350-1359

 

Budowa fortyfikacji miejskich.

1352-1358

 

W Namysłowie rządziła księżna Katarzyna, żona Bolesława III, córka chorwackiego bana.

27 III 1356  

Karol IV zatwierdził na prośbę rady i gminy dotychczasowe przywileje Namysłowa.

1 XI 1357

 

Po raz pierwszy wzmiankowany starosta namysłowski, Rupertus de Onschow.

2 II 1359  

Oficjalne włączenie miasta przez Karola IV w skład Królestwa i Korony Czeskiej.

17 II 1359

 

W Namysłowie wystawiono dokument, w którym czytamy, że zgodnie z poleceniem Karola IV rajcy, ławnicy, przysięgli (starsi cechów), rzemieślnicy oraz cała społeczność miasta zobowiązują się zwracać do rady i ławy Wrocławia w sprawach interpretacji prawa magdeburskiego. Odtąd Wrocław stał się dla Namysłowa sądem wyższym prawa niemieckiego i miasto zaczęło posługiwać się odmianą wrocławską prawa magdeburskiego.

1360  

Początek budowy murowanego zamku.

1371

 

Namysłów odwiedził książę legnicki Ludwik I. W tym roku stały już dwie główne bramy miasta: zachodnia zwana Wrocławską, Niemiecką lub Brzeską (przy zbiegu obecnych ulic Bolesława Chrobrego i 3 Maja) oraz wschodnia zwana Krakowską, Polską lub Kluczborską (u wylotu obecnych ulic Krakowskiej i Obrońców Pokoju). Wielki pożar spowodował duże szkody w mieście.

1374-1378

 

Wybudowanie murowanego ratusza (w latach 1381-1389 dobudowano wieżę).

1375

 

Na rozkaz Karola IV na północ od zamku przy stawie usypano tamę (w celem podniesienia wody w fosach), która później otrzymała nazwę tamy cesarskiej.

1377

 

Pożar zniszczył prawie połowę miasta. W tym samym roku wybrukowano Rynek.

1377-1378

 

Na koszt miasta wymurowano nowy budynek szkoły.

1380

 

Rada miejska uzyskała od króla czeskiego (1378-1419) i niemieckiego (1378-1400), Wacława IV, syna i następcy Karola IV, zezwolenie na urządzenie dwóch jarmarków rocznie: jednego we wtorek po św.św. Filipie i Jakubie (1 V), drugiego we wtorek po św. Bartłomieju (24 VIII). W tym samym roku rada miejska, w celu wzmocnienia obronności miasta, zobowiązała wszystkich majętnych mieszczan do posiadania podstawowego uzbrojenia.

1384

 

Początek budowy szpitala, czyli przytułku dla ubogich obywateli, umieszczonego w pobliżu klasztoru franciszkanów. W początkach XV w. wzniesiono przy nim kościół szpitalny pw. św. Ducha i św. Jerzego.

1385

 

Rada miejska ograniczyła wyrąb w lesie miejskim tylko dla celów publicznych.

1 V 1387  

Wacław IV nadał Namysłów wraz z zamkiem i okręgiem księciu Władysławowi Opolczykowi.

1388  

Wzniesienie tzw. Bramy Wodnej (u wylotu obecnej ul. Armii Krajowej).

1 X 1397

 

Wacław IV podporządkował Namysłów władzy starostów wrocławskich.

1401  

Prawdopodobna data rozpoczęcia budowy murowanego kościoła farnego pw. św.św. Apostołów Piotra i Pawła. W 1405 r. początek prac przy wznoszeniu wieży kościelnej.

17 VII 1402

 

Namysłów przystąpił do ogólnośląskiego przymierza książąt, rycerstwa i miast, którego celem było utrzymanie bezpieczeństwa i spokoju na Śląsku.

1404  

Król Polski, Władysław II Jagiełło (1386-1434), udając się do Wrocławia na zjazd z Wacławem IV, zatrzymał się w Namysłowie.

30 III 1407

 

Ostatni wójt dziedziczny, Jerzy (Jorge), sprzedał swe wójtostwo radzie miejskiej, która odtąd przejęła pełnię władzy w mieście, również w zakresie sądownictwa.

1412

 

W Namysłowie wybuchła epidemia dżumy.

1415

 

Zakończenie prac przy budowie murów miejskich od strony południowej i północnej.

1418

 

Przeniesienie młyna miejskiego wewnątrz murów i umieszczenie go na tzw. Wyspie Młyńskiej (początkowo znajdował się on poza murami i był zapewne położony w pobliżu wspomnianej wyspy).

1420

 

Wzmiankowany klasztor klarysek, który znajdował się na przeciwko klasztoru franciszkanów (obecny skwer przy zbiegu ul. 3 Maja i Stanisława Dubois). Spłonął w 1483 r., a jego ruiny były widoczne jeszcze w XVII w.

1422

 

Król węgierski (1387-1437), niemiecki (1410-1437) i czeski (1419-1437), Zygmunt Luksemburski (koronowany na cesarza w 1433 r.), potwierdził miastu wszystkie prawa i przywileje.

1423  

Namysłów wraz z kilkoma miastami i ze wszystkimi książętami śląskimi przystąpił do antypolskiego przymierza z Zygmuntem Luksemburskim i zakonem krzyżackim. Sygnatariusze tego układu zobowiązali się na wezwanie Zygmunta Luksemburskiego stanąć do walki z Władysławem Jagiełłą, a po jej zwycięskim zakończeniu do rozbioru Polski. Koalicja ta przetrwała zaledwie kilka tygodni.

1428  

Nieudane oblężenie Namysłowa przez wojska husyckie.

1431  

Zygmunt Luksemburski nadał Namysłowowi prawo bicia małych srebrnych monet, zwanych halerzami, z koroną na awersie i czeskim lwem na rewersie (w jakieś formie z prawa tego miasto korzystało jeszcze w 1509 r.). Przywilej został nadany w nagrodę za udział miasta w walce z wojskami hustckimi. W tym samym roku wojska husyckie pod dowództwem Dobka Puchały spaliły przedmieścia, ale bez powodzenia oblegały dobrze ufortyfikowane miasto.

1434

 

Powołanie bractwa kurkowego, które miało wprawiać mieszczan w posługiwaniu się bronią.

X 1438

 

Oddział polskiego wojska dotarł do Namysłowa, który w wojnie jagiellońsko-habsburskiej o tron czeski opowiedział się za Albrechtem II Habsburgiem (król czeski i węgierski w latach 1437-1439 oraz niemiecki - 1438-1439, cesarz od 1438 r.), i rozbił obóz na milę przed miastem. Zniszczono wówczas przedmieścia i puszczono z dymem 46 okolicznych wsi.

10 II 1439

 

Zawarto w Namysłowie ugodę w sprawie zawieszenia broni między przedstawicielami dwóch kandydatów do tronu czeskiego: Albrechta II Habsburga i królewicza polskiego, Kazimierza Jagiellończyka.

1441

 

Ukończenie budowy kościoła farnego wraz z wieżą.

1442-1444

 

W Namysłowie kwaterował oddział Leonarda Assenheimera w celu kierowania stąd siłami śląskimi w ich walce przeciw Polsce.

1447

 

Zawarto pokój między Polską i księciem oleśnicko-kozielskim Konradem VII z jednej, a miastami Namysłowem, Wrocławiem i Środą Śląską z drugiej strony. Układ ten ostatecznie zakończył trwającą od 1440 r. wojnę habsbursko-jagiellońską o tron węgierski i czeski.

15 VI 1445

 

Miasto nawiedziły: wielkie trzęsienie ziemi i ogromna burza.

1449

 

W czasie fałszowania halerzy ujęto w Namysłowie fałszerza monet Andrzeja Penczewitza.

1453

 

Namysłów, Świdnica i Wrocław były miastami, które najdłużej ociągały się z uznaniem nowokoronowanego władcy Czech, Władysława Pogrobowca (1453-1457). Ostatecznie namysłowianie złożyli królowi hołd lenny we Wrocławiu w 1454 r.

1458

 

Namysłów wraz z Wrocławiem odmówił uznania władzy nowo wybranego króla Czech, Jerzego z Podiebradu (1458-1471). Nieugięte stanowisko obu miast doprowadziło do kilkuletniej wojny z królem czeskim i jego zwolennikami.

1459

 

Namysłowianie znaleźli się w składzie poselstwa wysłanego przez radę miejską Wrocławia do Kazimierza IV Jagiellończyka (1446-1492). Prosili oni króla polskiego o wzięcie ich pod opiekę i ochronę przed Jerzym z Podiebradu oraz obiecali uznać zwierzchność Kazimierza Jagiellończyka, jeśli tylko przybędzie on do Wrocławia lub przyśle tu swoich przedstawicieli.

1461

 

Akcja zbrojna, podjęta przez Namysłów, Wrocław i Środę Śląską, położyła kres rabunkowej działalności Jana Burschnitz-Jelscha, który ulokował się w Wołczynie.

1462

 

Niedaleko Bramy Wrocławskiej, na tzw. Przedmieściu Niemieckim, Elżbieta Langknerynne ufundowała kaplicę pw. św. Barbary. Istniała ona do 1647 r., kiedy to została zburzona w czasie szwedzkiego oblężenia.

29 III 1463

 

Papież Pius II wziął Namysłów i Wrocław w swoją szczególną opiekę. Trzy dni później zwolnił na zawsze mieszkańców tych miast od składania hołdu Jerzemu z Podiebradu, a nawet zabronił go składać.

1466

 

Pożar zniszczył znaczną część miasta. W tym samym roku powódź wyrządziła duże szkody w okolicach Namysłowa (straty w uprawach, pogłowiu bydła i rybołówstwie).

1469

 

Namysłów uznał za swego władcę monarchę węgierskiego, Macieja I Korwina (1458-1490).

1471-1497

 

Wzniesiono niższy mur zewnętrzny z cylindrycznymi bastejami, których nie posiadał jedynie wschodni odcinek umocnień Namysłowa (zapewne uznano je tam za zbędne ze względu na istniejącą tam od 1428 r. dodatkową ochronę w postaci drugiego rowu).

1475

 

Król Maciej Korwin odwiedził Namysłów.

  1483

 

W mieście wybuchł wielki pożar. Częściowo lub całkowicie spłonęły liczne budynki, m.in.: ratusz (wraz z przechowywanymi w nim przywilejami i dokumentami miejskimi), kościół farny, szkoła miejska.

1484

 

Na wieży ratuszowej zamontowano zegar, który zakupiła rada miejska za 37 guldenów węgierskich.

1486

 

Utworzenie fundacji, z której dochodów miano opłacać polskiego kaznodzieję.

1490

 

Po śmierci Macieja Korwina, zgodnie z postanowieniami układu ołomunieckiego (1479 r.), miasto wraz z całym Śląskiem dostało się pod panowanie króla czeskiego Władysława II Jagiellończyka (1471-1516), syna władcy polskiego Kazimierz Jagiellończyka.

1495

 

Funkcję pisarza miejskiego objął Jan Froben, który napisał pierwszą kronikę dziejów miasta obejmującą lata 1347-1509. Oryginał tego dzieła (Annales Joannis Frobenii ab Anno 1347) jest przechowywany w Archiwum Państwowym we Wrocławiu (Rep. 135 E 99a). 

1496

 

Władysław Jagiellończyk potwierdził przywileje miejskie.

1497

 

Zatarg rady miejskiej z częścią mieszczan, którzy oskarżyli rajców, że podczas ubiegłorocznego szacunku zostali za wysoko opodatkowani. Żądali także dopuszczenia ich do przywileju zezwalającego na warzenie piwa. Po krótkim konflikcie, jeszcze w tym samym roku, rada ustąpiła dopuszczając protestujących mieszczan do przywileju piwowarskiego.

1525

 

Przejęcie przez ewangelików kościoła farnego.

 

POD PANOWANIEM HABSBURGÓW 1526-1741

1526

 

Po śmierci króla czeskiego, Ludwika Jagiellończyka (1516-1526), syna króla Władysława, na mocy wcześniejszych układów dynastycznych, Namysłów wraz z całym Śląskiem dostał się pod panowanie Habsburgów. Władzę nad miastem objął król czeski i węgierski (1526-1564), a następnie niemiecki (1556-1564), Ferdynand I Habsburg (koronowany na cesarza w 1556 r.).

1533-1703  

Zamek i lenno zamkowe (przynależne do niego okoliczne wsie) zostały oddane w zastaw wrocławskiej radzie miejskiej.

1536  

Klasztor franciszkanów został przejęty przez ewangelików.

1538

 

Rada miejska wydała pozwolenie na budowę browaru zamkowego.

1550

 

Namysłów, za uchylenie się od pomocy cesarzowi Karolowi V (brat Ferdynanda I, król niemiecki w latach 1519-1556, król hiszpański jako Karol I w latach 1516-1556, koronowany na cesarza w 1519 r.) w walce z książętami protestanckimi (tzw. wojna szmalklandzka w latach 1546-1547), musiał zapłacić kontrybucję w wysokości 1000 talarów.

1555

 

W skutek długotrwałych opadów w mieście nastąpiła powódź.

15 VIII 1561

 

W Namysłowie urodził się Bartłomiej Bencke (Benckius), znany pastor i poeta. Był on m.in. diakonem w Bierutowie (1583 r.), pastorem i seniorem w Byczynie (1587-1595 r.) i wreszcie do śmierci (5 XI 1611 r.) pastorem niemieckim w Namysłowie. Najważniejszym jego utworem jest poemat łaciński o bitwie pod Byczyną (1588 r.).

lata sześćdziesiąte XVI w.

 

Prawdopodobnie wówczas urodził się w Namysłowie Jan Licinius (Licyniusz) Namysłowski (Namysłaviensis, Namysłovius), minister ariański, pisarz i polemista religijny (zmarł po 1633 r.). Był on m.in. kierownikiem szkoły ariańskiej w Iwiu na Litwie (od 1585 r.) i ministrem zboru ariańskiego w Nowogródku (1593-1615). Najważniejszym jego dziełem była wydana w 1597 r. praca pt. "Do braciej ministrów ewanielików ku przyjęciu zgody krótkie i proste upomnienie". Utwór ten, skierowany głównie do kalwińskiej szlachty, stanowi jeden z ważniejszych dokumentów do dziejów irenizmu ariańskiego na przełomie XVI i XVII w.

1578

 

Sejm śląski uchwalił ufortyfikowanie Namysłowa ze względu na bliskość granicy polskiej (zapewne chodziło o modernizację dawnych obwarowań).

ok. 1600

 

Na zamkowym dziedzińcu wzniesiono późnorenesansową studnię.

6 XII 1619

 

Wielki pożar zniszczył prawie całe miasto. Z ważniejszych budynków nietknięte pozostały tylko szkoła miejska i zamek.

20 IV 1620

 

Na ziemię namysłowską wkroczyło 14 chorągwi lisowszczyków (lekka jazda polska) spieszących na pomoc królowi czeskiemu, niemieckiemu i węgierskiemu, Ferdynandowi II (1619-1637), oraz stronnictwu katolickiemu. Wojska te spustoszyły wiele wsi.

1626-1647

 

W czasie wojny trzydziestoletniej (1618-1648) Namysłów kilkakrotnie był oblegany i zdobywany przez wojska szwedzkie, saskie i cesarskie. W 1647 r., w czasie oblężenia szwedzkiego, został zniszczony kościół Zbawiciela. Prawdopodobnie powstał on jeszcze w XV w. i znajdował się w pobliżu Bramy Krakowskiej, na tzw. Przedmieściu Polskim.

1633

 

W mieście wybuchła epidemia dżumy.

ok. połowy XVII w.

 

Klasztor pofranciszkański powrócił do katolików.

1654  

Kościoły farny i staromiejski zostały odzyskane przez katolików.

26 II 1661

 

Król czeski i węgierski (1657-1705) oraz niemiecki (1658-1705), Leopold I (koronowany na cesarza w 1658 r.), potwierdził przywileje miejskie.

1666  

Według wizytacji z tego roku, kościół pofranciszkański został nazwany "polskim" (służył głównie Polakom).

1671  

Ponowne objęcie klasztoru przez franciszkanów przybyłych z Nysy.

19 X 1675  

Poświęcenie kościoła klasztornego pw. św. Piotra z Alkantary.

1676

 

W pobliżu Bramy Krakowskiej wzniesiono przytułek dla ubogiej ludności. Zbudowano go z drewna i cegieł (tzw. mur pruski), a dach pokryto dachówką. W 1780 r. został on przeznaczony dla biednych ludzi i osieroconych dzieci.

1682

 

Spłonęła znaczna część miasta.

1 VII 1686  

Mieszczanie założyli Bractwo Strzeleckie.

15 XII 1696-1697

 

W mieście kwaterowała kompania duńskiej piechoty.

1701  

Na mocy postanowienia cesarza Leopolda I miastu został odebrany browar.

1703-1810

 

Zamek znajdował się w rękach zakonu krzyżackiego. W okresie tym istniała tu komandoria (zarząd dóbr zakonnych).

1 VII 1707  

Wprowadzenie w Namysłowie akcyzy (podatek pośredni doliczany do wszystkich towarów i usług).

1708-1709  

Na polecenie starosty namysłowskiego, Franza Moritza Wagnera, wzniesiono kaplicę pw. św. Trójcy (usytuowana przy obecnej ul. Oleśnickiej).

1730

 

Rajca Andrzej Wachsmann ufundował na rynku figurę św. Jana Nepomucena (od 1939 r. znajduje się ona przy południowej elewacji kościoła farnego).

 

W PAŃSTWIE PRUSKIM I RZESZY NIEMIECKIEJ 1741-1945

7 I-8 II 1741  

Żołnierze pruscy zdobyli miasto wraz z zamkiem.

1741

 

Na mocy decyzji króla pruskiego, Fryderyka II (1740-1786), pod koniec tego roku utworzono powiat namysłowski.

28 VII 1742  

Podpisanie pokoju kończącego I wojnę śląską między Austrią a Prusami. Na mocy jego postanowień Prusy uzyskały władzę nad większą częścią Śląska wraz z Namysłowem.

1742  

Przez Namysłów przejeżdżał podróżujący do Warszawy arcyksiążę saski i król Polski (1733-1763), August III Sas.

6 I-14 I 1745

 

Miasto zajęły wojska węgierskie, walczące po stronie Austrii w drugiej wojnie śląskiej (1744-1745) z Prusami.

1753-1754

 

Na rogu obecnych ulic Stanisława Dubois i Szkolnej wzniesiono ewangelicki Dom Modlitwy. Na skutek złego stanu budynek ten został rozebrany w 1787 r.

20 VII-2 VIII 1761  

Na terenie Namysłowa i w jego pobliżu stacjonowały wojska rosyjskie, które wyrządziły liczne szkody, a przed wymarszem do Wrocławia nałożyły na miasto kontrybucję.

1762  

Ewangelicka gmina kościelna uzyskała miejsce na własny cmentarz.

15 II 1763  

Zawarcie w Hubertusburgu pokoju kończącego wojnę siedmioletnią (1756-1763), który ostatecznie przesądził o przynależności Śląska do Prus.

1764

 

Na mocy postanowienia króla Fryderyka II miasto zostało pozbawione statusu twierdzy.

V 1764  

W Namysłowie przenocował turecki poseł Ahmed Effedi z wielkim orszakiem, który następnego dnia udał się do Wrocławia na dwór króla Fryderyka II Wielkiego.

5 II 1775

 

Wylała rzeka Widawa.

8 III 1780

 

Powódź zalała część miasta (tzw. Przedmieście Wrocławskie).

6 IX 1787-1789  

Na obecnym skwerze przy zbiegu ulic 3 Maja i Stanisława Dubois wzniesiono i poświęcono kościół ewangelicki pw. św. Andrzeja.

1789

 

Na miejscu rozebranego dwa lata wcześniej ewangelickiego Domu Modlitwy zbudowano szkołę ewangelicką (obecny budynek z tzw. muru pruskiego na rogu ulic Stanisława Dubois i Szkolnej).

V 1791  

W mieście przenocował król pruski, Fryderyk Wilhelm II (1786-1797), wraz z arcyksięciem Ludwikiem.

20 VIII 1792-1794  

Zbudowano i poświęcono (25 VIII 1793) nową szkołę ewangelicką (budynek na miejscu obecnego Gimnazjum nr 1 przy obecnej ul. 3 Maja).

28 X 1794  

Gmina żydowska otrzymała plac przed Krakowskim Przedmieściem (zadrzewiona część obecnego Placu Wolności) na urządzenie cmentarza.

1806-1807  

Miasto zajęli żołnierze francuscy.

30 XI 1810  

Na mocy edyktu sekularyzacyjnego księcia kanclerza, Karola Augusta von Hartenberg, rozwiązany został klasztor franciszkanów.

3 V 1811  

Położenie kamienia węgielnego pod budowę cmentarza ewangelicko-katolickiego (obecny Cmentarz Komunalny przy ul. Jana Pawła II) i jego poświęcenie (18 VIII).

1813

 

Mieszkańcy miasta i powiatu namysłowskiego wyekwipowali własnym kosztem w ramach utworzonej wówczas landwery (obrony krajowej) batalion piechoty i szwadron kawalerii. W tym samym roku, po bitwie pod Lipskiem (16-19 X), w budynku byłego klasztoru ulokowano transportowanych do Rosji jeńców francuskich, z których 1360 zmarłych na tyfus pochowano na tzw. Wzgórzu Piaskowym (tereny dzisiejszego szpitala i Fabryki Obuwia), a pozostałych 440 na tzw. Łące Rzeźniczej (łąki za kaplicą św. Trójcy).

1814  

W mieście kwaterowały wojska rosyjskie, m. in. Kozacy (Rosja tworzyła wówczas m.in. z Prusami antyfrancuską koalicję).

1815-1841  

Wzniesiono wieżę kościoła ewangelickiego.

1817

 

Poczta pruska wprowadziła do użytku pierwsze stemple pocztowe - dwuwierszowe: nazwa miejscowości u góry (Namslau) i data (dzień liczbą, miesiąc skrótem) u dołu.

1818

 

Na licytacji część uprawnionych do warzenia piwa mieszczan nabyła browar zamkowy za 4055 talarów.

IV-XI 1818  

Zbudowano nową szkołę katolicką.

30 X 1818  

Przez Namysłów podróżowała owdowiała cesarzowa rosyjska Maria Fiodorowna, żona cara Pawła I (1796-1801), synowa Katarzyny II Wielkiej i matka dziewięciorga dzieci, m.in. przyszłych carów Aleksandra I (król Polski w latach 1815-1825) i Mikołaja I (król Polski w latach 1825-1831) oraz wielkiego księcia Konstantego (w latach 1815-1830 wódz naczelny wojsk polskich i stacjonujących na ziemiach Królestwa Polskiego wojsk rosyjskich oraz faktyczny władca Królestwa Polskiego).

23 XI 1819  

Zmarł rajca Koschny, który sprzedał archiwum magistrackiemu rękopis napisanej w 1782 r. pracy pt. "Namslauer Geschichte".

1 IX 1820  

Zniesiono w mieście akcyzę.

1824

 

Na mocy rozporządzenia władz Rejencji Wrocławskiej w szkołach powiatu namysłowskiego miano nauczać tylko w języku niemieckim.

1 XII 1827  

Namysłów został lepiej oświetlony przez duże czteropunktowe latarnie.

1844

 

Do Namysłowa przybył drukarz Habelwert, który założył w mieście pierwszą drukarnię.

3 II 1846  

W sobotę ukazał się pierwszy numer tygodnika "Namslauer Kreisblatt".

1847  

Z powodu wzrostu cen i zubożenia mieszczan w Namysłowie powołano dwa związki kobiet i mężczyzn zbierających datki, które wraz z comiesięcznym zasiłkiem z Kasy Skarbowej służyły od lipca tego roku wspomaganiu biednych. W tym roku wzniesiono również w południowej części murów tzw. Bramę Ratunkową.

1848  

Uformowano Straż Obywatelską w celu utrzymania porządku w mieście (rozruchy związane z Wiosną Ludów).

1 IV 1849  

Połączenie Sądu Ziemskiego i Miejskiego z Sądem Patrymonialnym w jeden Królewski Sąd Powiatowy.

VII-IX 1849

 

W mieście panowała epidemia cholery.

15 XI 1850  

Poczta Pruska wprowadziła do użytku pierwszy znaczek pocztowy. Do jego kasowania używano tzw. stempli numerowych (liczba w czterech okręgach) - Namysłów posiadał numer 990.

VIII-X 1852

 

Ponowny wybuch epidemii cholery.

1 IV 1853

 

Powołano Towarzystwo Pomocy w celu zmniejszenia narastającej żebraniny ulicznej w mieście.

1854  

Rozpoczęła działalność nowo powołana Kasa Oszczędności. Wskutek intensywnych opadów w lipcu i sierpniu tego roku rzeka Widawa zalała łąki w pobliżu Namysłowa.

1856/1857-1862

 

Dookoła miasta, na miejscu dawnej fosy, urządzono promenadę.

  29 XII 1856

 

W obecności przedstawicieli władz miejskich poświęcono synagogę żydowską (budynek obecnej sali sportowej Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego przy zbiegu ulic Wojska Polskiego i Stanisława Dubois).

18 VI 1859

 

Na ulicy Kościelnej (obecnie ul. 3 Maja) wybuchł pożar, w wyniku którego spłonęły 34 domy mieszkalne oraz zabudowania zaplecza (150 rodzin zostało pozbawionych mieszkań).

10 VI 1860

 

Do miasta wkroczył 4. eskadron nowoformowanego 2. pułku dragonów śląskich. Zgodnie z zarządzeniem najwyższych władz rządowych, Namysłów uznany został miejscowością garnizonową.

  1862  

Miasto uzyskało telegraficzne i kolejowe połączenie z Wrocławiem. Wówczas również W. Liebich opublikował prace opartą na miejscowej tradycji kronikarskiej pt. "Chronik der Stadt Namslau von Begründung derselben bis auf die neueste Zeit" (wyd. polskie: "Kronika miasta Namysłowa od jego założenia do czasów najnowszych", tłum. i opr. Tadeusz Harjasz, Namysłów 1995) poświęconą dotychczasowym dziejom miasta i jego regionu. W tym samym roku piwowar August Haselbach zakupił browar w Namysłowie za sumę 6275 talarów.

1863  

Na podstawie uchwały rady miejskiej zburzono Bramę Wrocławską.  

 XII 1866-15 XI 1868  

Zbudowano dworzec kolejowy i oddano do użytku linię kolejową Wrocław- -Namysłów-Kluczbork.

  1869  

Rozpoczęła pracę zbudowana gazownia miejska.

  2 VII 1872  

We wtorek ukazał się pierwszy numer gazety "Namslauer Stadtblatt. Zeitschrift für Tagesgeschichte und Unterhaltung". W zależności od rocznika wychodziła ona 1, 2, 4 lub 6 razy w tygodniu. 

  1875

 

Oddano do użytku nowy Szpital Powiatowy, który mieścił się w budynku obecnej Państwowej Szkoły Muzycznej przy ul. Józefa Piłsudskiego. 

  1886  

Powołano Ochotniczą Straż Pożarną.

  1 X 1889  

Otwarto linię kolejową Namysłów-Jełowa.

1895

 

Zamek zakupił właściciel browaru, August Haselbach.

  1903  

Wybudowano budynek Starostwa Powiatowego (obecnie siedziba Urzędu Miasta i Gminy Namysłów).

  1904  

Powołano Towarzystwo Upiększania Miasta.

  1907  

Likwidacja cmentarza przy obecnym Placu Wolności i przeniesienie go na Cmentarz Komunalny przy obecnej ul. Jana Pawła II.

  1909-1911

 

Budowa wodociągów i kanalizacji miejskiej.

1911-1912  

Zbudowano zakład leczniczo-opiekuńczy dla dzieci z epilepsją (obecnie szpital przy ul. Oleśnickiej). W latach 1914-1918 w budynku tym mieścił się szpital wojskowy. Administratorem i prowadzącym zakład był klasztor ojców bonifratrów. W tym samym czasie wzniesiono również wieżę ciśnień.

1912  

Oddanie do użytku odcinka Namysłów-Rychtal linii kolejowej Namysłów-Kępno.

1912-1913

 

Paweł i Teodor Feige ufundowali fontannę przy ratuszu. Jest ona zwięczona figurą chłopca z delfinem.

1919  

Oddano do użytku nowy szpital powiatowy (obecnie Przychodnia Rejonowa przy ul. Józefa Piłsudskiego).

9 I 1920  

Na mocy Traktatu Wersalskiego ziemię rychtalską włączono do Polski (powiat Kępno). W tym roku połączono Namysłów linią autobusową z Opolem i Wrocławiem.

20 III 1921  

Zgodnie z postanowieniem Traktatu Wersalskiego w części powiatu namysłowskiego (wsie: Dąbrowa, Domaszowice, Dziedzice, Międzybrodzie, Nowa Wieś, Piekło, Polkowskie, Siemysłów, Starościn, Wielołęka, Woskowice Górne, Włochy, Zofiówka) odbył się plebiscyt. Wyniki głosowania zdecydowały o pozostawieniu tego terenu w Niemczech.

1924  

Do miasta doprowadzono linię wysokiego napięcia.

11-12 VIII 1928

 

Otwarto kąpielisko na Widawie.

1936  

Do Namysłowa przyłączono wieś Bemowskie (obecnie wschodnia część miasta).

1939-1941  

Wzniesiono fabrykę przetworów ziemniaczanych.

1 V 1939  

Połączenie Namysłowa z Sycowem tzw. kolejową "linią graniczną".

1939  

Zakończenie budowy boiska sportowego przy obecnej ul. Staromiejskiej. W tym samym roku powstała jeszcze zjednoczona powiatowo-miejska kasa oszczędnościowa oraz rozpoczęto budowę 64 baraków przy obecnej ul. Marii Skłodowskiej-Curie dla organizowanego obozu pracy przymusowej i jeńców wojennych (później przebywało w nich ok. 900 osób), a także zorganizowano obóz robotników przymusowych przy obecnej ul. 1 Maja dla ok. 100 osób zatrudnionych w różnych zakładach miejskich.

1940  

W zabudowaniach przy obecnej ul. Jagiellońskiej zorganizowano obóz robotników różnych narodowości (ok. 100 osób) zatrudnionych w browarze Haselbacha.

6 II 1942  

Józef Rabiega, nauczyciel i robotnik przymusowy w fabryce przetworów ziemniaczanych, rozpoczyna organizację jednostki Związku Walki Zbrojnej w Namysłowie (dnia 14 II 1942 ZWZ przekształcono w Armię Krajową) .

1944  

W zbudowanych w mieście zakładach Elektroakustik zorganizowano komando pracy obozu Gross Rosen Stalag VIII C w Żaganiu dla ok. 1000 więźniów pracujących w tej fabryce.

3 VII 1944  

Niemcy aresztowali 112 członków Armii Krajowej. Do grudnia tego roku rozbito organizacje AK na terenie miasta i powiatu. Wszystkich aresztowanych wywieziono do obozów koncentracyjnych.

  19-21 I 1945  

Przymusowa ewakuacja ludności cywilnej z miasta i powiatu Namysłów do miasta i powiatu Kamienna Góra. 

  21 I 1945  

Zajęcie miasta i powiatu Namysłów przez Armię Czerwoną.

* Przy określaniu chronologii panowania poszczególnych władców podano daty samodzielnych rządów.


Wybór faktów i opracowanie strony na podstawie własnych badań oraz pracy W. Liebicha (tłum. i opr. T. Harjasz, Namysłów 1995):
Włodzimierz Ożga, e-mail: wlodio@poczta.onet.pl

AKTUALNOŚCI - HISTORIA I CELE
STATUT - WŁADZE - DEKLARACJA CZŁONKOWSKA - PUBLIKACJE
INFORMACJE O NAMYSŁOWIE - ZABYTKI REGIONU - REGION W INTERNECIE

Strona znajduje się na serwerze: http://republika.pl
Copyright © Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej, 2000-2004
Wszelkie prawa zastrzeżone