KALENDARIUM
DZIEJÓW NAMYSŁOWA
DO 1945 ROKU

Pieczęć sekretna Namysłowa z XIV wieku.
W OKRESIE ŚREDNIOWIECZA ok. 1040-1526
| ok. 1040 |
Niektórzy autorzy, przede wszystkim niemieccy, podają ten rok jako pierwszą wzmiankę o Namysłowie. Datę tę należy traktować raczej w kategoriach legendarnych. |
|
| 1205, 1213, 1226 |
Siegismund Justus Ehrhardt w pracy pt. "Presbyterologie des Evangelischen Schlesien" (t. I, Liegnitz 1780, s. 293) wspomina o dokumentach, w których figuruje Jan z Namysłowa, proboszcz kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu. Ponieważ wspomniane dyplomy pod żadną postacią nie zachowały się do naszych czasów, trudno daty te uznać za pewne wzmianki o Namysłowie. |
|
| 1206 |
Pierwszy dokument, w którym wspomina się o Namysłowie. Niestety, zarówno w historiografii polskiej, jak i niemieckiej akt ten został uznany za falsyfikat wystawiony prawdopodobnie w końcu XIII lub na początku XIV w. |
|
| 19 VI 1233 | Pierwsza historycznie pewna wzmianka o Namysłowie. |
|
ok. 1240-1249 |
Prawdopodobna data lokacji miasta na prawie niemieckim. Na podstawie dostępnego materiału źródłowego nie można również wykluczyć lokacji miasta dopiero w latach sześćdziesiątych lub siedemdziesiątych XIII w. |
|
14 III 1249 |
Po raz pierwszy Namysłów został określony terminem "civitas", co można tłumaczyć jako miasto lokowane na prawie niemieckim. |
|
| 1248-1294 |
Miasto wchodziło w skład księstwa wrocławskiego. |
|
17 VI 1278 |
Wzmianka o pierwszym nauczycielu namysłowskim (magister Johannes eruditor pueorum). |
|
| 23 VII 1278 |
Pierwsza wzmianka o funkcjonowaniu w Namysłowie wójta dziedzicznego (urzędnik sprawujący w imieniu księcia władzę w mieście). W tym czasie istniały już w Namysłowie następujące budynki użyteczności publicznej: dwa młyny (staromiejski i miejski), łaźnia, rzeźnia i 18 ławek (kramów) chlebowych i mięsnych. |
|
ok. 1285 |
Założenie klasztoru franciszkanów i wzniesienie kościoła (obecnie kościół pw. św.św. Franciszka z Asyżu i Piotra z Alkantary). Pierwotnie konwent franciszkanów namysłowskich występował w źródłach pw. Najświętszej Marii Panny. |
|
1287 |
W Namysłowie funkcjonowały już dwie parafie: staromiejska i miejska. |
|
| 1 II 1295 |
Pojawienie się innej nazwy lokowanego już Namysłowa - Freistadt (Frigenstat), czyli wolne miasto. |
|
23 VI 1290 |
Książę wrocławski, Henryk IV Probus, zapisał w testamencie miasto wraz z jego okręgiem swojej żonie Matyldzie jako oprawę wdowią. Prawdopodobnie nie objęła ona tych ziem, albowiem wkrótce po śmierci męża wyjechała do Marchii Brandenburskiej, gdzie zmarła zapewne przed 1 IV 1298. |
|
| 1294-1309 |
Namysłów należał do księstwa głogowskiego. |
|
1294-1323 |
Prawdopodobnie w tym okresie istniała już w mieście książęca mennica. |
|
| 29 II 1312 |
Pierwsza wzmianka o istnieniu zamku (wcześniejszych przekazów z lat 1288 i 1294 nie można uznać za całkowicie wiarygodne). |
|
30 IV 1321 |
Najwcześniejszy dokument świadczący o osiedleniu się ludności żydowskiej w mieście. Z tego samego dyplomu dowiadujemy się również o funkcjonowaniu w Namysłowie książęcej słodowni. |
|
| 1312/1313-1323 |
Miasto pełniło funkcję stolicy samodzielnego księstwa namysłowskiego. W tym czasie księciem namysłowskim był Konrad I (w latach 1320/1321-1366* książę oleśnicki). |
|
29 VIII 1323 |
Wzmianka o kasztelanie namysłowskim, który z ramienia księcia sprawował władzę nad zamkiem i okręgiem (kasztelanią). |
|
14 XII 1333 |
Pierwsza wiadomość o funkcjonowaniu cechów rzemieślniczych w Namysłowie. Ten sam dokument wspomina również o moście trędowatych, co pozwala sądzić, że w jego pobliżu wzniesiono schronisko dla tych chorych, które ze zrozumiałych względów musiało znaleźć się poza murami miasta. |
|
| 1323-1341 |
Namysłów wchodził w skład księstwa brzesko-legnickiego. |
|
| 9 V 1329 |
Miasto stało się lennem czeskim. |
|
ok. 1340-21 I 1341 |
Książę Bolesław III brzesko-legnicki zastawił Namysłów księciu cieszyńskiemu, Kazimierzowi I. |
|
29 IV 1341 |
Wystawienie pierwszego dokumentu, w którym pojawia się pięciu rajców namysłowskich (Cunad Gadinus, Gobelo Steyncoph, Mikołaj Heubet, Hanco z Rychnowa i Piotr Runge). Prawdopodobnie rada miejska w Namysłowie funkcjonowała już wcześniej. Po raz pierwszy wspomina o niej sfałszowany dokument z 2 X 1270 r. Wzmiankę o radzie miejskiej znajdujemy również w akcie z 14 XII 1333 r. Być może ukształtowała się ona niedługo po lokacji miasta. |
|
| 30 IX 1341-1348? |
Książę Bolesław III zastawił miasto królowi polskiemu, Kazimierzowi III Wielkiemu (1333-1370). |
|
| 1348 |
Według miejscowej historiografi (Jan Froben) książęta Ludwik I i Wacław I, synowie Bolesława III, zawarli umowę z królem czeskim i niemieckim (1346-1378), Karolem IV (koronowany na cesarza w 1355 r.), w sprawie sprzedaży Namysłowa za 3 tys. kop groszy praskich. |
|
| 22 XI 1348 | Przedstawiciele Karola IV i Kazimierza Wielkiego podpisali w Namysłowie pokój, który zakończył trwającą od 1345 r. wojnę polsko-czeską o Śląsk. | |
| 1350 | Pierwsza wzmianka o burmistrzu namysłowskim. Funkcję tę pełnił wówczas Stefan Kühn. | |
1350?, 1359, 1364, 1369, 1374 |
Cesarz Karol IV odwiedzał Namysłów. |
|
1350-1359 |
Budowa fortyfikacji miejskich. |
|
1352-1358 |
W Namysłowie rządziła księżna Katarzyna, żona Bolesława III, córka chorwackiego bana. |
|
| 27 III 1356 |
Karol IV zatwierdził na prośbę rady i gminy dotychczasowe przywileje Namysłowa. |
|
1 XI 1357 |
Po raz pierwszy wzmiankowany starosta namysłowski, Rupertus de Onschow. |
|
| 2 II 1359 |
Oficjalne włączenie miasta przez Karola IV w skład Królestwa i Korony Czeskiej. |
|
17 II 1359 |
W Namysłowie wystawiono dokument, w którym czytamy, że zgodnie z poleceniem Karola IV rajcy, ławnicy, przysięgli (starsi cechów), rzemieślnicy oraz cała społeczność miasta zobowiązują się zwracać do rady i ławy Wrocławia w sprawach interpretacji prawa magdeburskiego. Odtąd Wrocław stał się dla Namysłowa sądem wyższym prawa niemieckiego i miasto zaczęło posługiwać się odmianą wrocławską prawa magdeburskiego. |
|
| 1360 | Początek budowy murowanego zamku. |
|
1371 |
Namysłów odwiedził książę legnicki Ludwik I. W tym roku stały już dwie główne bramy miasta: zachodnia zwana Wrocławską, Niemiecką lub Brzeską (przy zbiegu obecnych ulic Bolesława Chrobrego i 3 Maja) oraz wschodnia zwana Krakowską, Polską lub Kluczborską (u wylotu obecnych ulic Krakowskiej i Obrońców Pokoju). Wielki pożar spowodował duże szkody w mieście. |
|
1374-1378 |
Wybudowanie murowanego ratusza (w latach 1381-1389 dobudowano wieżę). |
|
1375 |
Na rozkaz Karola IV na północ od zamku przy stawie usypano tamę (w celem podniesienia wody w fosach), która później otrzymała nazwę tamy cesarskiej. |
|
1377 |
Pożar zniszczył prawie połowę miasta. W tym samym roku wybrukowano Rynek. |
|
1377-1378 |
Na koszt miasta wymurowano nowy budynek szkoły. |
|
1380 |
Rada miejska uzyskała od króla czeskiego (1378-1419) i niemieckiego (1378-1400), Wacława IV, syna i następcy Karola IV, zezwolenie na urządzenie dwóch jarmarków rocznie: jednego we wtorek po św.św. Filipie i Jakubie (1 V), drugiego we wtorek po św. Bartłomieju (24 VIII). W tym samym roku rada miejska, w celu wzmocnienia obronności miasta, zobowiązała wszystkich majętnych mieszczan do posiadania podstawowego uzbrojenia. |
|
1384 |
Początek budowy szpitala, czyli przytułku dla ubogich obywateli, umieszczonego w pobliżu klasztoru franciszkanów. W początkach XV w. wzniesiono przy nim kościół szpitalny pw. św. Ducha i św. Jerzego. |
|
1385 |
Rada miejska ograniczyła wyrąb w lesie miejskim tylko dla celów publicznych. |
|
| 1 V 1387 | Wacław IV nadał Namysłów wraz z zamkiem i okręgiem księciu Władysławowi Opolczykowi. |
|
| 1388 |
Wzniesienie tzw. Bramy Wodnej (u wylotu obecnej ul. Armii Krajowej). |
|
1 X 1397 |
Wacław IV podporządkował Namysłów władzy starostów wrocławskich. |
|
| 1401 |
Prawdopodobna data rozpoczęcia budowy murowanego kościoła farnego pw. św.św. Apostołów Piotra i Pawła. W 1405 r. początek prac przy wznoszeniu wieży kościelnej. |
|
17 VII 1402 |
Namysłów przystąpił do ogólnośląskiego przymierza książąt, rycerstwa i miast, którego celem było utrzymanie bezpieczeństwa i spokoju na Śląsku. |
|
| 1404 |
Król Polski, Władysław II Jagiełło (1386-1434), udając się do Wrocławia na zjazd z Wacławem IV, zatrzymał się w Namysłowie. |
|
30 III 1407 |
Ostatni wójt dziedziczny, Jerzy (Jorge), sprzedał swe wójtostwo radzie miejskiej, która odtąd przejęła pełnię władzy w mieście, również w zakresie sądownictwa. |
|
1412 |
W Namysłowie wybuchła epidemia dżumy. |
|
1415 |
Zakończenie prac przy budowie murów miejskich od strony południowej i północnej. |
|
1418 |
Przeniesienie młyna miejskiego wewnątrz murów i umieszczenie go na tzw. Wyspie Młyńskiej (początkowo znajdował się on poza murami i był zapewne położony w pobliżu wspomnianej wyspy). |
|
1420 |
Wzmiankowany klasztor klarysek, który znajdował się na przeciwko klasztoru franciszkanów (obecny skwer przy zbiegu ul. 3 Maja i Stanisława Dubois). Spłonął w 1483 r., a jego ruiny były widoczne jeszcze w XVII w. |
|
1422 |
Król węgierski (1387-1437), niemiecki (1410-1437) i czeski (1419-1437), Zygmunt Luksemburski (koronowany na cesarza w 1433 r.), potwierdził miastu wszystkie prawa i przywileje. |
|
| 1423 |
Namysłów wraz z kilkoma miastami i ze wszystkimi książętami śląskimi przystąpił do antypolskiego przymierza z Zygmuntem Luksemburskim i zakonem krzyżackim. Sygnatariusze tego układu zobowiązali się na wezwanie Zygmunta Luksemburskiego stanąć do walki z Władysławem Jagiełłą, a po jej zwycięskim zakończeniu do rozbioru Polski. Koalicja ta przetrwała zaledwie kilka tygodni. |
|
| 1428 |
Nieudane oblężenie Namysłowa przez wojska husyckie. |
|
| 1431 |
Zygmunt Luksemburski nadał Namysłowowi prawo bicia małych srebrnych monet, zwanych halerzami, z koroną na awersie i czeskim lwem na rewersie (w jakieś formie z prawa tego miasto korzystało jeszcze w 1509 r.). Przywilej został nadany w nagrodę za udział miasta w walce z wojskami hustckimi. W tym samym roku wojska husyckie pod dowództwem Dobka Puchały spaliły przedmieścia, ale bez powodzenia oblegały dobrze ufortyfikowane miasto. |
|
1434 |
Powołanie bractwa kurkowego, które miało wprawiać mieszczan w posługiwaniu się bronią. |
|
X 1438 |
Oddział polskiego wojska dotarł do Namysłowa, który w wojnie jagiellońsko-habsburskiej o tron czeski opowiedział się za Albrechtem II Habsburgiem (król czeski i węgierski w latach 1437-1439 oraz niemiecki - 1438-1439, cesarz od 1438 r.), i rozbił obóz na milę przed miastem. Zniszczono wówczas przedmieścia i puszczono z dymem 46 okolicznych wsi. |
|
10 II 1439 |
Zawarto w Namysłowie ugodę w sprawie zawieszenia broni między przedstawicielami dwóch kandydatów do tronu czeskiego: Albrechta II Habsburga i królewicza polskiego, Kazimierza Jagiellończyka. |
|
1441 |
Ukończenie budowy kościoła farnego wraz z wieżą. |
|
1442-1444 |
W Namysłowie kwaterował oddział Leonarda Assenheimera w celu kierowania stąd siłami śląskimi w ich walce przeciw Polsce. |
|
1447 |
Zawarto pokój między Polską i księciem oleśnicko-kozielskim Konradem VII z jednej, a miastami Namysłowem, Wrocławiem i Środą Śląską z drugiej strony. Układ ten ostatecznie zakończył trwającą od 1440 r. wojnę habsbursko-jagiellońską o tron węgierski i czeski. |
|
15 VI 1445 |
Miasto nawiedziły: wielkie trzęsienie ziemi i ogromna burza. |
|
1449 |
W czasie fałszowania halerzy ujęto w Namysłowie fałszerza monet Andrzeja Penczewitza. |
|
1453 |
Namysłów, Świdnica i Wrocław były miastami, które najdłużej ociągały się z uznaniem nowokoronowanego władcy Czech, Władysława Pogrobowca (1453-1457). Ostatecznie namysłowianie złożyli królowi hołd lenny we Wrocławiu w 1454 r. |
|
1458 |
Namysłów wraz z Wrocławiem odmówił uznania władzy nowo wybranego króla Czech, Jerzego z Podiebradu (1458-1471). Nieugięte stanowisko obu miast doprowadziło do kilkuletniej wojny z królem czeskim i jego zwolennikami. |
|
1459 |
Namysłowianie znaleźli się w składzie poselstwa wysłanego przez radę miejską Wrocławia do Kazimierza IV Jagiellończyka (1446-1492). Prosili oni króla polskiego o wzięcie ich pod opiekę i ochronę przed Jerzym z Podiebradu oraz obiecali uznać zwierzchność Kazimierza Jagiellończyka, jeśli tylko przybędzie on do Wrocławia lub przyśle tu swoich przedstawicieli. |
|
1461 |
Akcja zbrojna, podjęta przez Namysłów, Wrocław i Środę Śląską, położyła kres rabunkowej działalności Jana Burschnitz-Jelscha, który ulokował się w Wołczynie. |
|
1462 |
Niedaleko Bramy Wrocławskiej, na tzw. Przedmieściu Niemieckim, Elżbieta Langknerynne ufundowała kaplicę pw. św. Barbary. Istniała ona do 1647 r., kiedy to została zburzona w czasie szwedzkiego oblężenia. |
|
29 III 1463 |
Papież Pius II wziął Namysłów i Wrocław w swoją szczególną opiekę. Trzy dni później zwolnił na zawsze mieszkańców tych miast od składania hołdu Jerzemu z Podiebradu, a nawet zabronił go składać. |
|
1466 |
Pożar zniszczył znaczną część miasta. W tym samym roku powódź wyrządziła duże szkody w okolicach Namysłowa (straty w uprawach, pogłowiu bydła i rybołówstwie). |
|
1469 |
Namysłów uznał za swego władcę monarchę węgierskiego, Macieja I Korwina (1458-1490). |
|
1471-1497 |
Wzniesiono niższy mur zewnętrzny z cylindrycznymi bastejami, których nie posiadał jedynie wschodni odcinek umocnień Namysłowa (zapewne uznano je tam za zbędne ze względu na istniejącą tam od 1428 r. dodatkową ochronę w postaci drugiego rowu). |
|
1475 |
Król Maciej Korwin odwiedził Namysłów. |
|
1483 |
W mieście wybuchł wielki pożar. Częściowo lub całkowicie spłonęły liczne budynki, m.in.: ratusz (wraz z przechowywanymi w nim przywilejami i dokumentami miejskimi), kościół farny, szkoła miejska. |
|
1484 |
Na wieży ratuszowej zamontowano zegar, który zakupiła rada miejska za 37 guldenów węgierskich. |
|
1486 |
Utworzenie fundacji, z której dochodów miano opłacać polskiego kaznodzieję. |
|
1490 |
Po śmierci Macieja Korwina, zgodnie z postanowieniami układu ołomunieckiego (1479 r.), miasto wraz z całym Śląskiem dostało się pod panowanie króla czeskiego Władysława II Jagiellończyka (1471-1516), syna władcy polskiego Kazimierz Jagiellończyka. |
|
1495 |
Funkcję pisarza miejskiego objął Jan Froben, który napisał pierwszą kronikę dziejów miasta obejmującą lata 1347-1509. Oryginał tego dzieła (Annales Joannis Frobenii ab Anno 1347) jest przechowywany w Archiwum Państwowym we Wrocławiu (Rep. 135 E 99a). |
|
1496 |
Władysław Jagiellończyk potwierdził przywileje miejskie. |
|
1497 |
Zatarg rady miejskiej z częścią mieszczan, którzy oskarżyli rajców, że podczas ubiegłorocznego szacunku zostali za wysoko opodatkowani. Żądali także dopuszczenia ich do przywileju zezwalającego na warzenie piwa. Po krótkim konflikcie, jeszcze w tym samym roku, rada ustąpiła dopuszczając protestujących mieszczan do przywileju piwowarskiego. |
|
1525 |
Przejęcie przez ewangelików kościoła farnego. |
POD PANOWANIEM HABSBURGÓW 1526-1741
1526 |
Po śmierci króla czeskiego, Ludwika Jagiellończyka (1516-1526), syna króla Władysława, na mocy wcześniejszych układów dynastycznych, Namysłów wraz z całym Śląskiem dostał się pod panowanie Habsburgów. Władzę nad miastem objął król czeski i węgierski (1526-1564), a następnie niemiecki (1556-1564), Ferdynand I Habsburg (koronowany na cesarza w 1556 r.). |
|
| 1533-1703 |
Zamek i lenno zamkowe (przynależne do niego okoliczne wsie) zostały oddane w zastaw wrocławskiej radzie miejskiej. |
|
| 1536 |
Klasztor franciszkanów został przejęty przez ewangelików. |
|
1538 |
Rada miejska wydała pozwolenie na budowę browaru zamkowego. |
|
1550 |
Namysłów, za uchylenie się od pomocy cesarzowi Karolowi V (brat Ferdynanda I, król niemiecki w latach 1519-1556, król hiszpański jako Karol I w latach 1516-1556, koronowany na cesarza w 1519 r.) w walce z książętami protestanckimi (tzw. wojna szmalklandzka w latach 1546-1547), musiał zapłacić kontrybucję w wysokości 1000 talarów. |
|
1555 |
W skutek długotrwałych opadów w mieście nastąpiła powódź. |
|
15 VIII 1561 |
W Namysłowie urodził się Bartłomiej Bencke (Benckius), znany pastor i poeta. Był on m.in. diakonem w Bierutowie (1583 r.), pastorem i seniorem w Byczynie (1587-1595 r.) i wreszcie do śmierci (5 XI 1611 r.) pastorem niemieckim w Namysłowie. Najważniejszym jego utworem jest poemat łaciński o bitwie pod Byczyną (1588 r.). |
|
lata sześćdziesiąte XVI w. |
Prawdopodobnie wówczas urodził się w Namysłowie Jan Licinius (Licyniusz) Namysłowski (Namysłaviensis, Namysłovius), minister ariański, pisarz i polemista religijny (zmarł po 1633 r.). Był on m.in. kierownikiem szkoły ariańskiej w Iwiu na Litwie (od 1585 r.) i ministrem zboru ariańskiego w Nowogródku (1593-1615). Najważniejszym jego dziełem była wydana w 1597 r. praca pt. "Do braciej ministrów ewanielików ku przyjęciu zgody krótkie i proste upomnienie". Utwór ten, skierowany głównie do kalwińskiej szlachty, stanowi jeden z ważniejszych dokumentów do dziejów irenizmu ariańskiego na przełomie XVI i XVII w. |
|
1578 |
Sejm śląski uchwalił ufortyfikowanie Namysłowa ze względu na bliskość granicy polskiej (zapewne chodziło o modernizację dawnych obwarowań). |
|
ok. 1600 |
Na zamkowym dziedzińcu wzniesiono późnorenesansową studnię. |
|
6 XII 1619 |
Wielki pożar zniszczył prawie całe miasto. Z ważniejszych budynków nietknięte pozostały tylko szkoła miejska i zamek. |
|
20 IV 1620 |
Na ziemię namysłowską wkroczyło 14 chorągwi lisowszczyków (lekka jazda polska) spieszących na pomoc królowi czeskiemu, niemieckiemu i węgierskiemu, Ferdynandowi II (1619-1637), oraz stronnictwu katolickiemu. Wojska te spustoszyły wiele wsi. |
|
1626-1647 |
W czasie wojny trzydziestoletniej (1618-1648) Namysłów kilkakrotnie był oblegany i zdobywany przez wojska szwedzkie, saskie i cesarskie. W 1647 r., w czasie oblężenia szwedzkiego, został zniszczony kościół Zbawiciela. Prawdopodobnie powstał on jeszcze w XV w. i znajdował się w pobliżu Bramy Krakowskiej, na tzw. Przedmieściu Polskim. |
|
1633 |
W mieście wybuchła epidemia dżumy. |
|
ok. połowy XVII w. |
Klasztor pofranciszkański powrócił do katolików. |
|
| 1654 |
Kościoły farny i staromiejski zostały odzyskane przez katolików. |
|
26 II 1661 |
Król czeski i węgierski (1657-1705) oraz niemiecki (1658-1705), Leopold I (koronowany na cesarza w 1658 r.), potwierdził przywileje miejskie. |
|
| 1666 |
Według wizytacji z tego roku, kościół pofranciszkański został nazwany "polskim" (służył głównie Polakom). |
|
| 1671 |
Ponowne objęcie klasztoru przez franciszkanów przybyłych z Nysy. |
|
| 19 X 1675 |
Poświęcenie kościoła klasztornego pw. św. Piotra z Alkantary. |
|
|
1676 |
W pobliżu Bramy Krakowskiej wzniesiono przytułek dla ubogiej ludności. Zbudowano go z drewna i cegieł (tzw. mur pruski), a dach pokryto dachówką. W 1780 r. został on przeznaczony dla biednych ludzi i osieroconych dzieci. |
|
1682 |
Spłonęła znaczna część miasta. |
|
| 1 VII 1686 |
Mieszczanie założyli Bractwo Strzeleckie. |
|
15 XII 1696-1697 |
W mieście kwaterowała kompania duńskiej piechoty. |
|
| 1701 |
Na mocy postanowienia cesarza Leopolda I miastu został odebrany browar. |
|
1703-1810 |
Zamek znajdował się w rękach zakonu krzyżackiego. W okresie tym istniała tu komandoria (zarząd dóbr zakonnych). |
|
| 1 VII 1707 |
Wprowadzenie w Namysłowie akcyzy (podatek pośredni doliczany do wszystkich towarów i usług). |
|
| 1708-1709 |
Na polecenie starosty namysłowskiego, Franza Moritza Wagnera, wzniesiono kaplicę pw. św. Trójcy (usytuowana przy obecnej ul. Oleśnickiej). |
|
1730 |
Rajca Andrzej Wachsmann ufundował na rynku figurę św. Jana Nepomucena (od 1939 r. znajduje się ona przy południowej elewacji kościoła farnego). |
W PAŃSTWIE PRUSKIM I RZESZY NIEMIECKIEJ 1741-1945
| 7 I-8 II 1741 |
Żołnierze pruscy zdobyli miasto wraz z zamkiem. |
|
1741 |
Na mocy decyzji króla pruskiego, Fryderyka II (1740-1786), pod koniec tego roku utworzono powiat namysłowski. |
|
| 28 VII 1742 |
Podpisanie pokoju kończącego I wojnę śląską między Austrią a Prusami. Na mocy jego postanowień Prusy uzyskały władzę nad większą częścią Śląska wraz z Namysłowem. |
|
| 1742 |
Przez Namysłów przejeżdżał podróżujący do Warszawy arcyksiążę saski i król Polski (1733-1763), August III Sas. |
|
6 I-14 I 1745 |
Miasto zajęły wojska węgierskie, walczące po stronie Austrii w drugiej wojnie śląskiej (1744-1745) z Prusami. |
|
1753-1754 |
Na rogu obecnych ulic Stanisława Dubois i Szkolnej wzniesiono ewangelicki Dom Modlitwy. Na skutek złego stanu budynek ten został rozebrany w 1787 r. |
|
| 20 VII-2 VIII 1761 |
Na terenie Namysłowa i w jego pobliżu stacjonowały wojska rosyjskie, które wyrządziły liczne szkody, a przed wymarszem do Wrocławia nałożyły na miasto kontrybucję. |
|
| 1762 |
Ewangelicka gmina kościelna uzyskała miejsce na własny cmentarz. |
|
| 15 II 1763 |
Zawarcie w Hubertusburgu pokoju kończącego wojnę siedmioletnią (1756-1763), który ostatecznie przesądził o przynależności Śląska do Prus. |
|
1764 |
Na mocy postanowienia króla Fryderyka II miasto zostało pozbawione statusu twierdzy. |
|
| V 1764 |
W Namysłowie przenocował turecki poseł Ahmed Effedi z wielkim orszakiem, który następnego dnia udał się do Wrocławia na dwór króla Fryderyka II Wielkiego. |
|
5 II 1775 |
Wylała rzeka Widawa. |
|
8 III 1780 |
Powódź zalała część miasta (tzw. Przedmieście Wrocławskie). |
|
| 6 IX 1787-1789 |
Na obecnym skwerze przy zbiegu ulic 3 Maja i Stanisława Dubois wzniesiono i poświęcono kościół ewangelicki pw. św. Andrzeja. |
|
1789 |
Na miejscu rozebranego dwa lata wcześniej ewangelickiego Domu Modlitwy zbudowano szkołę ewangelicką (obecny budynek z tzw. muru pruskiego na rogu ulic Stanisława Dubois i Szkolnej). |
|
| V 1791 |
W mieście przenocował król pruski, Fryderyk Wilhelm II (1786-1797), wraz z arcyksięciem Ludwikiem. |
|
| 20 VIII 1792-1794 |
Zbudowano i poświęcono (25 VIII 1793) nową szkołę ewangelicką (budynek na miejscu obecnego Gimnazjum nr 1 przy obecnej ul. 3 Maja). |
|
| 28 X 1794 |
Gmina żydowska otrzymała plac przed Krakowskim Przedmieściem (zadrzewiona część obecnego Placu Wolności) na urządzenie cmentarza. |
|
| 1806-1807 |
Miasto zajęli żołnierze francuscy. |
|
| 30 XI 1810 |
Na mocy edyktu sekularyzacyjnego księcia kanclerza, Karola Augusta von Hartenberg, rozwiązany został klasztor franciszkanów. |
|
| 3 V 1811 |
Położenie kamienia węgielnego pod budowę cmentarza ewangelicko-katolickiego (obecny Cmentarz Komunalny przy ul. Jana Pawła II) i jego poświęcenie (18 VIII). |
|
1813 |
Mieszkańcy miasta i powiatu namysłowskiego wyekwipowali własnym kosztem w ramach utworzonej wówczas landwery (obrony krajowej) batalion piechoty i szwadron kawalerii. W tym samym roku, po bitwie pod Lipskiem (16-19 X), w budynku byłego klasztoru ulokowano transportowanych do Rosji jeńców francuskich, z których 1360 zmarłych na tyfus pochowano na tzw. Wzgórzu Piaskowym (tereny dzisiejszego szpitala i Fabryki Obuwia), a pozostałych 440 na tzw. Łące Rzeźniczej (łąki za kaplicą św. Trójcy). |
|
| 1814 |
W mieście kwaterowały wojska rosyjskie, m. in. Kozacy (Rosja tworzyła wówczas m.in. z Prusami antyfrancuską koalicję). |
|
| 1815-1841 |
Wzniesiono wieżę kościoła ewangelickiego. |
|
1817 |
Poczta pruska wprowadziła do użytku pierwsze stemple pocztowe - dwuwierszowe: nazwa miejscowości u góry (Namslau) i data (dzień liczbą, miesiąc skrótem) u dołu. |
|
1818 |
Na licytacji część uprawnionych do warzenia piwa mieszczan nabyła browar zamkowy za 4055 talarów. |
|
| IV-XI 1818 |
Zbudowano nową szkołę katolicką. |
|
| 30 X 1818 |
Przez Namysłów podróżowała owdowiała cesarzowa rosyjska Maria Fiodorowna, żona cara Pawła I (1796-1801), synowa Katarzyny II Wielkiej i matka dziewięciorga dzieci, m.in. przyszłych carów Aleksandra I (król Polski w latach 1815-1825) i Mikołaja I (król Polski w latach 1825-1831) oraz wielkiego księcia Konstantego (w latach 1815-1830 wódz naczelny wojsk polskich i stacjonujących na ziemiach Królestwa Polskiego wojsk rosyjskich oraz faktyczny władca Królestwa Polskiego). |
|
| 23 XI 1819 |
Zmarł rajca Koschny, który sprzedał archiwum magistrackiemu rękopis napisanej w 1782 r. pracy pt. "Namslauer Geschichte". |
|
| 1 IX 1820 |
Zniesiono w mieście akcyzę. |
|
1824 |
Na mocy rozporządzenia władz Rejencji Wrocławskiej w szkołach powiatu namysłowskiego miano nauczać tylko w języku niemieckim. |
|
| 1 XII 1827 |
Namysłów został lepiej oświetlony przez duże czteropunktowe latarnie. |
|
1844 |
Do Namysłowa przybył drukarz Habelwert, który założył w mieście pierwszą drukarnię. |
|
| 3 II 1846 |
W sobotę ukazał się pierwszy numer tygodnika "Namslauer Kreisblatt". |
|
| 1847 |
Z powodu wzrostu cen i zubożenia mieszczan w Namysłowie powołano dwa związki kobiet i mężczyzn zbierających datki, które wraz z comiesięcznym zasiłkiem z Kasy Skarbowej służyły od lipca tego roku wspomaganiu biednych. W tym roku wzniesiono również w południowej części murów tzw. Bramę Ratunkową. |
|
| 1848 |
Uformowano Straż Obywatelską w celu utrzymania porządku w mieście (rozruchy związane z Wiosną Ludów). |
|
| 1 IV 1849 |
Połączenie Sądu Ziemskiego i Miejskiego z Sądem Patrymonialnym w jeden Królewski Sąd Powiatowy. |
|
VII-IX 1849 |
W mieście panowała epidemia cholery. |
|
| 15 XI 1850 |
Poczta Pruska wprowadziła do użytku pierwszy znaczek pocztowy. Do jego kasowania używano tzw. stempli numerowych (liczba w czterech okręgach) - Namysłów posiadał numer 990. |
|
VIII-X 1852 |
Ponowny wybuch epidemii cholery. |
|
1 IV 1853 |
Powołano Towarzystwo Pomocy w celu zmniejszenia narastającej żebraniny ulicznej w mieście. |
|
| 1854 |
Rozpoczęła działalność nowo powołana Kasa Oszczędności. Wskutek intensywnych opadów w lipcu i sierpniu tego roku rzeka Widawa zalała łąki w pobliżu Namysłowa. |
|
1856/1857-1862 |
Dookoła miasta, na miejscu dawnej fosy, urządzono promenadę. |
|
29 XII 1856 |
W obecności przedstawicieli władz miejskich poświęcono synagogę żydowską (budynek obecnej sali sportowej Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego przy zbiegu ulic Wojska Polskiego i Stanisława Dubois). |
|
18 VI 1859 |
Na ulicy Kościelnej (obecnie ul. 3 Maja) wybuchł pożar, w wyniku którego spłonęły 34 domy mieszkalne oraz zabudowania zaplecza (150 rodzin zostało pozbawionych mieszkań). |
|
10 VI 1860 |
Do miasta wkroczył 4. eskadron nowoformowanego 2. pułku dragonów śląskich. Zgodnie z zarządzeniem najwyższych władz rządowych, Namysłów uznany został miejscowością garnizonową. |
|
| 1862 |
Miasto uzyskało telegraficzne i kolejowe połączenie z Wrocławiem. Wówczas również W. Liebich opublikował prace opartą na miejscowej tradycji kronikarskiej pt. "Chronik der Stadt Namslau von Begründung derselben bis auf die neueste Zeit" (wyd. polskie: "Kronika miasta Namysłowa od jego założenia do czasów najnowszych", tłum. i opr. Tadeusz Harjasz, Namysłów 1995) poświęconą dotychczasowym dziejom miasta i jego regionu. W tym samym roku piwowar August Haselbach zakupił browar w Namysłowie za sumę 6275 talarów. |
|
| 1863 |
Na podstawie uchwały rady miejskiej zburzono Bramę Wrocławską. |
|
| XII 1866-15 XI 1868 |
Zbudowano dworzec kolejowy i oddano do użytku linię kolejową Wrocław- -Namysłów-Kluczbork. |
|
| 1869 |
Rozpoczęła pracę zbudowana gazownia miejska. |
|
| 2 VII 1872 |
We wtorek ukazał się pierwszy numer gazety "Namslauer Stadtblatt. Zeitschrift für Tagesgeschichte und Unterhaltung". W zależności od rocznika wychodziła ona 1, 2, 4 lub 6 razy w tygodniu. |
|
1875 |
Oddano do użytku nowy Szpital Powiatowy, który mieścił się w budynku obecnej Państwowej Szkoły Muzycznej przy ul. Józefa Piłsudskiego. |
|
| 1886 |
Powołano Ochotniczą Straż Pożarną. |
|
| 1 X 1889 |
Otwarto linię kolejową Namysłów-Jełowa. |
|
1895 |
Zamek zakupił właściciel browaru, August Haselbach. |
|
| 1903 |
Wybudowano budynek Starostwa Powiatowego (obecnie siedziba Urzędu Miasta i Gminy Namysłów). |
|
| 1904 |
Powołano Towarzystwo Upiększania Miasta. |
|
| 1907 |
Likwidacja cmentarza przy obecnym Placu Wolności i przeniesienie go na Cmentarz Komunalny przy obecnej ul. Jana Pawła II. |
|
1909-1911 |
Budowa wodociągów i kanalizacji miejskiej. |
|
| 1911-1912 |
Zbudowano zakład leczniczo-opiekuńczy dla dzieci z epilepsją (obecnie szpital przy ul. Oleśnickiej). W latach 1914-1918 w budynku tym mieścił się szpital wojskowy. Administratorem i prowadzącym zakład był klasztor ojców bonifratrów. W tym samym czasie wzniesiono również wieżę ciśnień. |
|
| 1912 |
Oddanie do użytku odcinka Namysłów-Rychtal linii kolejowej Namysłów-Kępno. |
|
1912-1913 |
Paweł i Teodor Feige ufundowali fontannę przy ratuszu. Jest ona zwięczona figurą chłopca z delfinem. |
|
| 1919 |
Oddano do użytku nowy szpital powiatowy (obecnie Przychodnia Rejonowa przy ul. Józefa Piłsudskiego). |
|
| 9 I 1920 |
Na mocy Traktatu Wersalskiego ziemię rychtalską włączono do Polski (powiat Kępno). W tym roku połączono Namysłów linią autobusową z Opolem i Wrocławiem. |
|
| 20 III 1921 |
Zgodnie z postanowieniem Traktatu Wersalskiego w części powiatu namysłowskiego (wsie: Dąbrowa, Domaszowice, Dziedzice, Międzybrodzie, Nowa Wieś, Piekło, Polkowskie, Siemysłów, Starościn, Wielołęka, Woskowice Górne, Włochy, Zofiówka) odbył się plebiscyt. Wyniki głosowania zdecydowały o pozostawieniu tego terenu w Niemczech. |
|
| 1924 |
Do miasta doprowadzono linię wysokiego napięcia. |
|
11-12 VIII 1928 |
Otwarto kąpielisko na Widawie. |
|
| 1936 |
Do Namysłowa przyłączono wieś Bemowskie (obecnie wschodnia część miasta). |
|
| 1939-1941 |
Wzniesiono fabrykę przetworów ziemniaczanych. |
|
| 1 V 1939 |
Połączenie Namysłowa z Sycowem tzw. kolejową "linią graniczną". |
|
| 1939 |
Zakończenie budowy boiska sportowego przy obecnej ul. Staromiejskiej. W tym samym roku powstała jeszcze zjednoczona powiatowo-miejska kasa oszczędnościowa oraz rozpoczęto budowę 64 baraków przy obecnej ul. Marii Skłodowskiej-Curie dla organizowanego obozu pracy przymusowej i jeńców wojennych (później przebywało w nich ok. 900 osób), a także zorganizowano obóz robotników przymusowych przy obecnej ul. 1 Maja dla ok. 100 osób zatrudnionych w różnych zakładach miejskich. |
|
| 1940 |
W zabudowaniach przy obecnej ul. Jagiellońskiej zorganizowano obóz robotników różnych narodowości (ok. 100 osób) zatrudnionych w browarze Haselbacha. |
|
| 6 II 1942 |
Józef Rabiega, nauczyciel i robotnik przymusowy w fabryce przetworów ziemniaczanych, rozpoczyna organizację jednostki Związku Walki Zbrojnej w Namysłowie (dnia 14 II 1942 ZWZ przekształcono w Armię Krajową) . |
|
| 1944 |
W zbudowanych w mieście zakładach Elektroakustik zorganizowano komando pracy obozu Gross Rosen Stalag VIII C w Żaganiu dla ok. 1000 więźniów pracujących w tej fabryce. |
|
| 3 VII 1944 |
Niemcy aresztowali 112 członków Armii Krajowej. Do grudnia tego roku rozbito organizacje AK na terenie miasta i powiatu. Wszystkich aresztowanych wywieziono do obozów koncentracyjnych. |
|
| 19-21 I 1945 |
Przymusowa ewakuacja ludności cywilnej z miasta i powiatu Namysłów do miasta i powiatu Kamienna Góra. |
|
| 21 I 1945 |
Zajęcie miasta i powiatu Namysłów przez Armię Czerwoną. |
* Przy określaniu chronologii panowania poszczególnych władców podano daty samodzielnych rządów.
Wybór faktów i opracowanie
strony na podstawie własnych badań oraz pracy W. Liebicha
(tłum. i opr. T. Harjasz, Namysłów 1995):
Włodzimierz Ożga, e-mail: wlodio@poczta.onet.pl
AKTUALNOŚCI
- HISTORIA
I CELE
STATUT
-
WŁADZE
- DEKLARACJA
CZŁONKOWSKA -
PUBLIKACJE
INFORMACJE
O NAMYSŁOWIE - ZABYTKI
REGIONU - REGION
W INTERNECIE
Strona znajduje się
na serwerze: http://republika.pl
Copyright © Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej, 2000-2004
Wszelkie prawa zastrzeżone